Tekst został zaktualizowany: 10 lutego 2026
Tłusty Czwartek to może nie najpopularniejsze święto w Polsce, jednak z chęcią obchodzone przez wszystkich, nawet największych entuzjastów życia w stylu fit, a nawet dietetyków i sportowców. Bo przecież tego jednego dnia w roku można pozwolić sobie na ,,jedzeniowe” grzeszki – choć prawda jest taka, że większość z nas popełnia je nieco częściej niż raz w roku. Tradycja Tłustego Czwartku jest bardzo długa i sięga jeszcze czasów pogańskich, a dokładniej starożytnego Rzymu. Pierwotnie w dniu tym świętowano nieco inaczej – a jak jest teraz?
Jak świat celebruje Tłusty Czwartek?
Choć w polskiej tradycji królują pączki i faworki, Tłusty Czwartek ma swoje odpowiedniki w wielu zakątkach globu. To święto związane jest z radością jedzenia, zakończeniem karnawału i symbolicznym pożegnaniem z kulinarnymi przyjemnościami przed Wielkim Postem, czyli okresem bezmięsnego postu. Dlatego ostatni czwartek bywa obchodzony wyjątkowo smacznie. W różnych krajach Tłusty Czwartek obchodzony jest w innym terminie lub formie, np. jako tłusty wtorek. Bywa, że świętowanie trwa przez ostatni tydzień karnawału lub nawet przez okres siedmiu tłustych dni.
Wszędzie jednak chodzi o to samo: wielkie obżarstwo, wspólne biesiadowanie i celebrowanie chwili przed rozpoczęciem postu. W wielu miejscach Tłusty Czwartek rozpoczyna ostatni etap karnawałowej zabawy, ostatni tydzień pełen smaków, zapachów i lokalnych zwyczajów. To ostatni dzień, gdy bez wyrzutów sumienia sięga się po tradycyjne pączki, ciasto drożdżowe, słodkie bułeczki czy desery z bitą śmietaną i sosem pomarańczowym. Czasem to dzień wolny, czasem pretekst, by tego dnia wychodzić na ulice, gdzie w mieście odbywają się parady i festyny. Jedno staropolskie przysłowie mówi o konieczności zjedzenia dobrych pączków… i to właśnie ten ten duch towarzyszy świętowaniu na całym świecie. Dobrym wyborem, pozwalającym fajnie świętować ten czas jest Voucher na Degustację Czekolady – słodko i elegancko!
Tłusty Wtorek – Pancake Day w Wielkiej Brytanii
Pancake Day, znany także jako Shrove Tuesday, to brytyjski odpowiednik ostatnich karnawałowych dni przed Wielkim Postem. Tradycja ta sięga średniowiecza i była związana z praktycznym wykorzystaniem zapasów – należało zużyć jajka, mleko i masło, których nie spożywano w czasie postu. Właśnie dlatego symbolem tego dnia stały się naleśniki. Jest to do tego stopnia ciekawe, że odbywa się tam tradycyjny Pancake Race!
Z czasem Pancake Day przekształcił się w radosne, rodzinne święto, obchodzone zarówno w domach, jak i na ulicach. Najbardziej charakterystycznym zwyczajem są wyścigi z patelniami, podczas których uczestnicy biegną, podrzucając naleśnik w powietrzu – najsłynniejszy odbywa się w miejscowości Olney i ma kilkusetletnią historię. Dziś Pancake Day to nie tylko kulinarna tradycja, ale też moment wspólnej zabawy, lekkiego szaleństwa i słodkiego pożegnania karnawału, zanim nadejdzie czas większej powściągliwości.
Dijous Gras w Hiszpanii
W Hiszpanii świętuje się Dijous Gras , podczas którego jada się bardzo tłuste potrawy – niekoniecznie na słodko. Dijous Gras to katalońska wersja tłustego czwartku, rozpoczynająca karnawał i zapowiadająca dni pełne zabawy przed Wielkim Postem. Nazwa oznacza dosłownie „tłusty czwartek” i – podobnie jak w innych krajach Europy – wiąże się z obfitym jedzeniem oraz radością wspólnego świętowania.
W Katalonii tego dnia królują konkretne smaki: botifarra d’ou, czyli jajeczna kiełbasa, oraz coca de llardons – placek z dodatkiem skwarek. Tradycyjnie Dijous Gras był momentem symbolicznego pożegnania z umiarem w jedzeniu i zapowiedzią nadchodzącego czasu wyrzeczeń. Dziś święto łączy kulinarne rytuały z pierwszymi karnawałowymi wydarzeniami – ulicznymi animacjami, szkolnymi paradami i lokalnymi festynami. To dzień, w którym jedzenie staje się pretekstem do spotkań, śmiechu i celebracji, a karnawał w Katalonii oficjalnie startuje w najbardziej smakowity możliwy sposób.
Mardi Gras – nieco inaczej niż u nas!
Mardi Gras to jedno z najbardziej barwnych i radosnych świąt na świecie, którego korzenie sięgają średniowiecznej Europy. Nazwa oznacza dosłownie „tłusty wtorek” i odnosi się do ostatniego dnia karnawału przed rozpoczęciem Wielkiego Postu. Tradycja narodziła się we Francji i Włoszech, a wraz z kolonistami trafiła do Ameryki Północnej, gdzie największą sławę zyskała w Nowym Orleanie.
To właśnie tam Mardi Gras stało się spektakularnym świętem pełnym parad, kolorowych platform, masek, koralików i muzyki jazzowej. Dawniej był to czas ucztowania i zabawy przed okresem wyrzeczeń – jedzono tłusto, pito wino i bawiono się bez umiaru. Dziś Mardi Gras łączy dawną symbolikę z nowoczesnym karnawałem, przyciągając miliony ludzi spragnionych radości, tańca i atmosfery, która na chwilę pozwala zapomnieć o codziennych zasadach i obowiązkach. Wszystkie z wymienionych dni oznaczają huczną zabawę!
Tłusty Czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału – wykorzystaj go!
Tłusty Czwartek to coś więcej niż jeden słodki dzień. To symboliczny start celebracji, bo Tłusty Czwartek rozpoczyna ostatni etap zabawy przed czasem postu. W wielu opisach mówi się wręcz, że czwartek otwiera tłusty tydzień, znany także jako czas między ostatkami a środą poprzedzającą wyciszenie. Ten tydzień w różnych regionach Europy obchodzi się nieco inaczej, ale sens pozostaje wspólny: radość, obfitość i pełne świętowanie przed wyrzeczeniami. Zobacz, kiedy wypada Tłusty Czwartek i jaki jest najlepszy przepis na pączka!
W dawnych czasach wierzono, że im bardziej hucznie spędzony czwartek, tym lepszy będzie cały rok. Na stołach pojawiały się słodkości, smażone na smalcu, podawane ze śmietaną, a także faworki, pączki z różnym nadzieniem i inne smakołyki. Jedzenia było dużo, bo to ostatni moment przed ograniczeniami postu. Tego dnia jadano mięsem, czasem nawet ze słoniną, nie licząc kalorii ani porcji. Ten zwyczaj podkreślał, że dzień ma smakować słodko i bez pośpiechu.
Co ciekawe, we Francji oraz innych krajach świętowanie rozciąga się na kilka dni. Od poniedziałku aż po piątek, a czasem nawet niedzielę, królują parady, muzyka i wspólne ucztowanie. Popularne są pancake, przygotowywane na rozgrzanej patelni, gofry, lekkie ciasto i desery pełne słodkości. To pokazuje, że Tłusty Czwartek jest początkiem, a nie końcem. Jest zaproszeniem do celebrowania przez cały tydzień. W Rosji świętowana jest Maslenica, która zwana jest również serowym tygodniem lub mięsopustem.
Dziś Tłusty Czwartek nadal obchodzi się jako dzień, który daje pretekst do spotkań i radości. To ostatni moment, by celebrować bez ograniczeń, zanim nadejdzie czas postu. Warto więc wykorzystać ten czwartek i cały tłusty tydzień, bo takie świętowanie zostaje w pamięci na długo. Zatem i mężczyźni, i kobiety… czas do pączków z przepysznym nadzieniem! Rozpocznijmy to wyjątkowe święto przed środą popielcową!